Garantie op witgoed: hoe lang, en hoe bewaar je de bon?

De wasmachine is drie jaar oud en pompt ineens niet meer af. De fabrieksgarantie van twee jaar is voorbij, dus pech gehad? Niet per se. In Nederland heb je als consument vaak langer recht op een oplossing dan veel mensen denken. Maar dan moet je wel kunnen aantonen wat je hebt gekocht, en wanneer.

In dit artikel lees je hoe garantie in Nederland en de EU werkt, wat het verschil is tussen de wettelijke garantie en de garantie van de fabrikant, en hoe je bonnen en garantiebewijzen bewaart zodat je ze terugvindt als het erop aankomt.

Twee soorten garantie

Er lopen twee dingen door elkaar die allebei “garantie” heten.

De wettelijke garantie is je recht op een product dat doet wat je ervan mag verwachten. Juristen noemen dat conformiteit. Dit recht heb je altijd, bij de verkoper, en een winkel kan het niet uitsluiten of inperken.

De fabrieksgarantie of commerciële garantie is een extra belofte van de fabrikant of winkel, bijvoorbeeld “2 jaar garantie” of “5 jaar op de motor”. Die komt bovenop je wettelijke rechten, niet in plaats daarvan.

Het is dus goed mogelijk dat de fabrieksgarantie is verlopen terwijl je wettelijke garantie nog loopt.

Hoe lang is de wettelijke garantie in Nederland?

In veel EU-landen geldt een vaste termijn van minimaal twee jaar. Die ondergrens komt uit een Europese richtlijn. Nederland werkt anders: hier is er geen vaste termijn. Volgens de Rijksoverheid en ACM ConsuWijzer hangt het af van de redelijke levensduur van het product: wat je, gezien de aard en de prijs van het product en wat de verkoper erover heeft gezegd, redelijkerwijs mag verwachten.

Voor een duurzaam apparaat als een wasmachine, koelkast of vaatwasser is die verwachting doorgaans langer dan twee jaar. Een dure koelkast mag je langer laten meegaan dan de goedkoopste in de winkel. Een vaste lijst met jaren bestaat niet; bij onenigheid bepaalt uiteindelijk de rechter of de geschillencommissie wat redelijk is.

Wie moet wat bewijzen?

Hier zit een belangrijk kantelpunt: het eerste jaar na aankoop.

• Gaat het product binnen een jaar kapot, dan gaat de wet ervan uit dat het al bij aankoop niet in orde was. De verkoper moet dan bewijzen dat het wél goed was, bijvoorbeeld omdat je het verkeerd hebt gebruikt.
• Na dat eerste jaar draait het om. Dan moet jij aannemelijk maken dat het defect niet door verkeerd gebruik komt.

Dat is ook waarom het bewaren van je aankoopgegevens en de handleiding loont: je laat daarmee zien wanneer je het apparaat kocht en dat je het gebruikte zoals bedoeld.

Bij wie moet je zijn?

Je wettelijke garantie heb je bij de verkoper, dus de winkel of webshop waar je het apparaat kocht. Niet bij de fabrikant. Een winkel mag je niet zomaar doorsturen naar het merk. Wil je gebruikmaken van de fabrieksgarantie, dan kun je wél rechtstreeks bij de fabrikant terecht, volgens de voorwaarden die daarbij horen.

Meld een defect zo snel mogelijk nadat je het ontdekt, en bij voorkeur schriftelijk, zodat je later kunt laten zien wanneer je het meldde.

Wat verandert er door het Europese recht op reparatie?

De EU heeft in 2024 een richtlijn aangenomen over het recht op reparatie. Een onderdeel daarvan: kies je binnen de wettelijke garantie voor reparatie in plaats van vervanging, dan wordt de garantietermijn met twaalf maanden verlengd. Lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk 31 juli 2026 in hun wetgeving opnemen. Nederland haalde die datum niet: het wetsvoorstel ligt nog bij het parlement. Hoe het in de Nederlandse wet precies uitpakt, is dus nog niet duidelijk. Houd de berichtgeving van ConsuWijzer in de gaten.

Moet je de kassabon bewaren?

Een bon is niet wettelijk verplicht om een beroep te doen op de wettelijke garantie, maar je moet wel kunnen aantonen dat je het product bij die verkoper hebt gekocht, en wanneer. Daarvoor zijn meerdere bewijzen bruikbaar:

• de kassabon of factuur;
• een bankafschrift waarop de betaling staat;
• de bevestigingsmail of je bestelgeschiedenis bij een webshop;
• een foto of scan van de bon.

Voor een fabrieksgarantie kan de fabrikant eigen eisen stellen, zoals registratie binnen een bepaalde periode of het originele garantiebewijs. Lees die voorwaarden bij aankoop.

Zo bewaar je bonnen en garantiebewijzen

Maak direct een foto

Kassabonnen op thermisch papier vervagen vaak binnen een paar jaar, precies de periode waarin je ze nodig hebt. Maak op de dag van aankoop een foto of scan en bewaar die digitaal.

Houd per apparaat alles bij elkaar

Een bon los in een map helpt je weinig als je niet meer weet welk apparaat het was. Bewaar per apparaat:

• merk, model en serienummer (staat op het typeplaatje, vaak achter een deurtje of op de achterkant);
• aankoopdatum en winkel;
• de bon of factuur;
• de einddatum van de fabrieksgarantie en eventuele extra garantie;
• de handleiding.

Het serienummer vraagt de fabrikant of monteur bijna altijd bij een storing. Het typeplaatje zit vaak op een onhandige plek, dus het scheelt als je het al hebt.

Registreer je apparaat als dat extra garantie oplevert

Sommige merken geven extra garantie als je het apparaat binnen een bepaalde periode registreert. Doe dat meteen, en noteer de nieuwe einddatum.

Zet een seintje voor het einde van de fabrieksgarantie

Kort voor het einde van de fabrieksgarantie is een goed moment om te kijken of alles nog goed werkt. Een klein mankement dat je dan meldt, valt nog onder de garantie van de fabrikant.

Is een verlengde garantie de moeite waard?

Winkels bieden bij witgoed vaak een verlengde garantie aan. Bedenk daarbij dat je wettelijke garantie al een deel van dezelfde periode dekt. Lees wat de verlengde garantie precies extra biedt, zoals voorrijkosten, schade door een ongeluk of een vervangend apparaat, en vergelijk dat met de prijs. Vaak is het verstandiger om het geld opzij te zetten.

Onderhoud telt ook mee

Een apparaat dat je volgens de handleiding onderhoudt, gaat langer mee en geeft minder discussie bij een defect. Denk aan het schoonmaken van de pompfilter van de wasmachine of het ontkalken van de vaatwasser. Een onderhoudsschema voor je huis helpt je daaraan te denken.

En verkoop je later je woning, dan zijn de bonnen en garantiebewijzen van ingebouwde apparaten een nuttig onderdeel van je huisdossier.

Hoe Domeaz hierbij helpt

In Domeaz leg je per apparaat merk, model, serienummer, aankoopdatum en de einddatum van de garantie vast, met de bon als bijlage. Het typeplaatje hoef je niet over te typen: met Smart Scan maak je er een foto van en vult de app de gegevens in. Daarna kan de app ook de handleiding voor je zoeken.

Voordat de garantie afloopt krijg je een herinnering, zo ver van tevoren als je zelf kiest. En gaat er iets mis, dan geeft de storingshulp een eerste inschatting van mogelijke oorzaken en van wat je veilig zelf kunt nakijken.

Domeaz is gratis te beginnen, zonder advertenties, met je gegevens in de EU. Bekijk hoe het werkt.