Opzegtermijnen bijhouden: energie, internet en verzekering

Je sluit een contract af, je betaalt elke maand, en je denkt er niet meer aan. Tot je een betere aanbieding ziet en ontdekt dat je nog een jaar vastzit. Of dat je contract al maanden is verlengd tegen een hoger tarief.

Opzegtermijnen zijn niet ingewikkeld, maar ze zijn verspreid: elk contract heeft een eigen einddatum, een eigen termijn en soms een eigen boete. In dit artikel lees je wat er in Nederland geldt voor de grootste posten in huis, en hoe je die termijnen bijhoudt zonder er steeds over na te hoeven denken.

Eerst even de begrippen

Drie woorden lopen vaak door elkaar:

• Looptijd – de periode waarvoor je het contract hebt afgesloten, bijvoorbeeld 1, 2 of 3 jaar.
• Einddatum – de dag waarop die looptijd afloopt.
• Opzegtermijn – hoeveel eerder je moet laten weten dat je stopt.

Het handigste getal is eigenlijk een vierde: de uiterste opzegdag. Dat is de einddatum min de opzegtermijn. Wie die dag mist, zit bij sommige contracten langer vast of betaalt een vergoeding.

De basisregel: na de looptijd maandelijks opzegbaar

Sinds 1 december 2011 geldt in Nederland de zogeheten Wet van Dam. Die regelt dat veel consumentencontracten, zoals abonnementen en lidmaatschappen, na de eerste looptijd niet stilzwijgend opnieuw voor een vaste periode verlengd mogen worden. Wordt zo’n contract automatisch voortgezet, dan kun je het daarna op elk moment opzeggen met een opzegtermijn van maximaal één maand.

Volgens ACM ConsuWijzer geldt die maximale opzegtermijn van één maand voor de meeste abonnementen, waaronder energiecontracten. Een uitzondering zijn kranten en tijdschriften die minder dan eens per maand verschijnen: daar mag de termijn langer zijn.

Nog een nuttige regel: je moet een abonnement altijd kunnen opzeggen op dezelfde manier als je het hebt afgesloten. Online afgesloten? Dan moet je ook online kunnen opzeggen.

Energie: vast of variabel maakt het verschil

Bij stroom en gas hangt veel af van het soort contract.

Variabel contract of contract zonder vaste looptijd. Je kunt opzeggen met een opzegtermijn van maximaal een maand, zonder opzegvergoeding.

Vast contract met vaste looptijd en vaste prijs. Zeg je dit tussentijds op, dan mag de leverancier een opzegvergoeding vragen. Sinds 2023 gelden daarvoor nieuwe regels van de ACM: de vergoeding mag niet hoger zijn dan het verlies dat de leverancier lijdt doordat je eerder stopt. Dat hangt af van hoeveel energie je nog zou afnemen en van het prijsverschil tussen jouw tarief en het actuele tarief. Voor oudere vaste contracten kunnen nog de eerdere regels gelden. Je leverancier moet je op verzoek vertellen hoe hoog jouw opzegvergoeding is.

Na afloop van een vast contract. Loopt de vaste periode af en doe je niets, dan loopt de levering door. Vanaf dat moment ben je weer vrij om met maximaal een maand opzegtermijn te vertrekken.

Praktisch: noteer bij een vast energiecontract vooral de einddatum. Rond dat moment kun je zonder kosten overstappen.

Internet, tv en telefoon

Voor telecom was de maandelijkse opzegbaarheid al eerder geregeld, in de Telecommunicatiewet. Volgens ConsuWijzer werkt het zo:

• Een abonnement heeft vaak een looptijd van 1 of 2 jaar. Tussentijds opzeggen kost meestal geld, bijvoorbeeld de maanden die nog resteren.
• Minstens een maand voor het einde van de looptijd moet je aanbieder je daarover een bericht sturen.
• Doe je niets, dan loopt het abonnement door. Je kunt het daarna opzeggen met een opzegtermijn van maximaal een maand, ook als in de voorwaarden iets anders staat.

Let op bij een telefoon die je bij je abonnement hebt gekregen: het toestel wordt vaak apart afbetaald, en die afbetaling kan doorlopen als je het abonnement stopt.

Verzekeringen

Voor verzekeringen geldt de Wet van Dam niet, maar er zijn wel vergelijkbare regels.

Schadeverzekeringen (inboedel, opstal, aansprakelijkheid, auto, reis): na het eerste contractjaar kun je in de regel dagelijks opzeggen, met een opzegtermijn van maximaal een maand. In het eerste jaar zit je meestal vast aan de afgesproken periode. Kijk in je polisvoorwaarden voor de precieze afspraak.

Zorgverzekering: die loopt per kalenderjaar. Wil je overstappen, dan sluit je uiterlijk 31 december een nieuwe verzekering af; de nieuwe verzekeraar zegt je oude polis dan meestal voor je op via de overstapservice. Zeg je zelf op, doe dat dan vóór 1 januari en sluit de nieuwe verzekering vóór 1 februari af.

Levens- en overlijdensrisicoverzekeringen hebben vaak eigen voorwaarden. Kijk daarvoor in je polis.

Een overzicht in één tabel

Contract	Typische looptijd	Opzegtermijn na looptijd	Let op
Energie, variabel	geen vaste looptijd	max. 1 maand	geen opzegvergoeding
Energie, vast	1 tot 3 jaar	max. 1 maand	tussentijds: opzegvergoeding
Internet, tv, telefoon	1 of 2 jaar	max. 1 maand	aanbieder meldt het einde vooraf
Schadeverzekering	1 jaar	max. 1 maand (dagelijks)	eerste jaar meestal vast
Zorgverzekering	kalenderjaar	per 1 januari	overstappen vóór 31 december
Streaming, sportschool	vaak maand of jaar	max. 1 maand na looptijd	kijk naar de voorwaarden

Deze tabel is een vereenvoudiging. Het contract zelf en de algemene voorwaarden van je aanbieder zijn altijd leidend, zolang ze niet ongunstiger zijn dan de wet.

Zo houd je je opzegtermijnen bij

De regels zijn het probleem meestal niet. Het probleem is dat je op het juiste moment moet onthouden dat er iets afloopt. Een paar gewoontes helpen.

1. Verzamel per contract vier gegevens

Voor elk contract heb je genoeg aan:

1. de aanbieder en je klantnummer;
2. het bedrag en hoe vaak je betaalt;
3. de einddatum van de looptijd;
4. de opzegtermijn.

Die gegevens staan in je bevestigingsmail, je contract of je online account bij de aanbieder.

2. Reken de uiterste opzegdag uit

Einddatum 1 januari, opzegtermijn 30 dagen? Dan moet je opzegging uiterlijk 2 december binnen zijn. Zet niet de einddatum in je agenda, maar die uiterste opzegdag.

3. Plan een seintje ruim van tevoren

Overstappen kost tijd: vergelijken, een nieuwe aanbieder kiezen, soms een monteur inplannen. Een herinnering op de uiterste dag zelf is te laat. Een tot twee maanden vooraf geeft je ruimte om rustig te kiezen.

4. Bewaar het bewijs van je opzegging

Zeg op via een route waarvan je bewijs hebt: een bevestigingsmail, een ontvangstbevestiging of een aangetekende brief. Bewaar die bevestiging bij het contract.

5. Loop je contracten één keer per jaar door

Kies een vast moment, bijvoorbeeld in januari, en kijk of elk contract nog klopt: tarief, looptijd, en of je het nog gebruikt. Een overzicht van je vaste lasten maakt dat een klus van een kwartier.

Verhuis je binnenkort?

Bij een verhuizing komen al je contracten tegelijk langs. Sommige neem je mee, andere zeg je op, en bij energie kan een opzegvergoeding spelen. In de checklist voor de sleuteloverdracht staat per contract wat je moet regelen.

Hoe Domeaz hierbij helpt

We hebben Domeaz gemaakt omdat we zelf steeds vergaten wanneer iets weer aan de beurt was. Bij elk contract vul je het bedrag en de frequentie in, en als je wilt de einddatum en de opzegtermijn. De app rekent de uiterste opzegdag voor je uit en zegt het in gewone taal: “Zeg uiterlijk 2 december op, dan stopt het contract op 1 januari.”

Je kiest zelf hoe ver van tevoren je een herinnering wilt, van de dag zelf tot drie maanden vooraf. Herinneringen zitten ook in de gratis versie. Deel je het huis met een partner of huisgenoot, dan zien jullie allebei hetzelfde overzicht.

Domeaz is gratis te beginnen, heeft geen advertenties en slaat je gegevens op in de EU. Lees meer over Domeaz.